تبلیغات
بررسی قران - تاریخچه سلفی (اهل حدیث و حنابله) /فرق اهل سنت/
درباره وبلاگ

آرشیو

طبقه بندی

آخرین پستها

پیوندها

صفحات جانبی

نویسندگان

ابر برچسبها

نظرسنجی

آمار وبلاگ

Admin Logo
themebox

free counters

تاریخچه سلفی (اهل حدیث و حنابله) /فرق اهل سنت/

منابع مقاله:

اقتباس از فرق و مذاهب کلامی با اضافات ، ربانی گلپایگانی، علی؛


سلف در لغت به معنی متقدم و سابق است. و در اصطلاح علمای علم کلام و ملل و نحل بر صحابه و تابعین و نیز تابعین تابعین اطلاق می شود، بلکه به علمای اسلامی در سه قرن نخست هجری سلف گفته می شود و گاهی از نخستین تابعیان به سلف صالح تعبیر می شود. (1)

شهرستانی از مالک بن انس (متوفای 179 ه ق) ، سفیان ثوری (متوفای 161 ه ق) ، احمد بن حنبل (متوفای 241 ه ق) و داود بن علی اصفهانی (متوفای 270 ه ق) به عنوان سلف یاد کرده است. (2)

اکثریت از سلف در زمینه آیات و احادیث مربوط به صفات الهی به ویژه صفات خبری (3) راه تفویض (4) را برگزیدند؛ و ضمن ایمان به همه آنچه در کتاب و سنت درباره صفات خداوند آمده است از حمل آنها به معانی ظاهری که مستلزم تشبیه است اجتناب کرده اند. از این گروه معمولا با عنوان اهل الحدیث یاد می شود. احمد بن حنبل (161241) در ضبط و نقل احادیث و اینکه ایمان به همه آنچه در احادیث درباره صفات خداوند آمده لازم است، سعی بلیغی نمود، و با استناد به احادیث، اصول عقاید اسلامی را تدوین کرد.

تاریخچه سلفی (اهل حدیث و حنابله)

منابع مقاله:

اقتباس از فرق و مذاهب کلامی با اضافات ، ربانی گلپایگانی، علی؛


سلف در لغت به معنی متقدم و سابق است. و در اصطلاح علمای علم کلام و ملل و نحل بر صحابه و تابعین و نیز تابعین تابعین اطلاق می شود، بلکه به علمای اسلامی در سه قرن نخست هجری سلف گفته می شود و گاهی از نخستین تابعیان به سلف صالح تعبیر می شود. (1)

شهرستانی از مالک بن انس (متوفای 179 ه ق) ، سفیان ثوری (متوفای 161 ه ق) ، احمد بن حنبل (متوفای 241 ه ق) و داود بن علی اصفهانی (متوفای 270 ه ق) به عنوان سلف یاد کرده است. (2)

اکثریت از سلف در زمینه آیات و احادیث مربوط به صفات الهی به ویژه صفات خبری (3) راه تفویض (4) را برگزیدند؛ و ضمن ایمان به همه آنچه در کتاب و سنت درباره صفات خداوند آمده است از حمل آنها به معانی ظاهری که مستلزم تشبیه است اجتناب کرده اند. از این گروه معمولا با عنوان اهل الحدیث یاد می شود. احمد بن حنبل (161241) در ضبط و نقل احادیث و اینکه ایمان به همه آنچه در احادیث درباره صفات خداوند آمده لازم است، سعی بلیغی نمود، و با استناد به احادیث، اصول عقاید اسلامی را تدوین کرد.

لذا از او به عنوان «امام اهل الحدیث» یاد می شود. چنانکه گاهی تعبیر حنبلیه معادل اصطلاح اهل الحدیث به شمار می رود. (5)

احمد بن حنبل که اسم کامل او احمد بن محمد بن حنبل ابو عبدالله شیبانی دائلی است، ایرانی الاصل از شهر مرو و پدرش فرماندار سرخس بود. او در بغداد زاده شد و در طلب علم به کوفه و بصره و مکه و مدینه و یمن و شام و مغرب و الجزایر و عراق و فارس و خراسان سفر کرد . کتابی به نام مسند ابن حنبل در شش جلد بنوشت که محتوی بیش از سی هزار حدیث است و کتابهای دیگری درباره ناسخ و منسوخ و تفسیر قرآن و غیره بنوشت.

وی مردی گندمگون و نیکو روی و بلند قامت بود و جامه سپید می پوشید و سر و ریشش را با حنا خضاب می کرد.

در زمان مأمون قائل به «قدم قرآن» شد؛ پس از مأمون جانشینش معتصم، او را به محنه دچار ساخت و به زندان افکند. وی بیست و هشت ماه در زندان بماند و در 220 هجری آزاد شد. متوکل عباسی جبران این اهانت را کرد و ابن حنبل را بر دیگر علما مقدم داشت، و جز به مشورت او کار نمی کرد.

ابن قیم فتاوی او را در بیست جلد گردآوری نموده است. چون ابن حنبل از اهل حدیث بود توجهی به «رأی» نداشت بالطبع از مخالفان ابو حنیفه به شمار می رفت. او گاهی در بین احادیث خود، حدیثهای «ضعیف» را هم آورده و در مسائل دینی و فقهی بیشتر توجه به سلف صالح و صدر اول اسلام داشت.

حنابله، امروزه گروه کثیری نیستند ولی مذهب ایشان تا قرن هشتم در بلاد اسلام رواج فراوان داشت. ابن حنبل از شاگردان شافعی بود سپس از وی جدا شد و مذهب جدیدی ابداع کرد. (6)

نکته جالب توجه در زندگی احمد بن حنبل این است که، تا پیش از او خلیفه راشد بودن امام علی علیه السلام در میان محدثان اهل سنت جا نیفتاده بود و در این قضیه موافق و مخالف وجود داشت، او بود که علی را رسما خلیفه چهارم از خلفای راشد اعلام کرد و با زحمات فراوان توانست مسأله تربیع خلافت را تثبیت کند، و از این طریق با ناصبی گری سخت مبارزه نمود و کتاب مناقب الصحابه او بهترین گواه بر این مطلب است.

«حمصی» می گوید: وقتی مسأله تربیع از جانب احمد بن حنبل اعلام شد به حضور او رفته و گفتم کار شما طعن بر طلحه و زبیر است، او صورت در هم کشید و گفت: من چه کار با آنان دارم؟ و آنگاه سخنی از عبدالله بن عمر نقل کردم، او در پاسخ گفت: عمر بهتر از فرزندش است، او علی را عضو شورای شش نفره قرار داد، و علی نیز خود را امیر مؤمنان معرفی کرد حالا من بگویم علی امیر مؤمنان نیست؟ (7)

جهت آشنایی بیشتر با منهج فکری اهل حدیث مطالبی را یادآور می شویم:

1از مالک بن انس (93179) پیشوای مذهب مالکیه درباره استواء خداوند و عرش سؤال شد وی در پاسخ گفت: «الاستواء معلوم، و الکیفیة مجهوله و الایمان به واجب، و السؤال عنه بدعة» (8) یعنی کسی حق ندارد از معنی استواء خداوند بر عرش سئوال کند و از چگونگی آن آگاه شود گرچه ایمان به آن واجب است.

2از محمد بن ادریس شافعی (150204 ه) پیشوای مذهب شافعیه درباره علم کلام نقل شده که گفته: «اگر انسان به هر کار خلافیجز شرکدست بزند بهتر از آن است که به علم کلام بپردازد . من از اصحاب کلام مطالبی شنیده ام که گمان نمی برم هیچ مسلمانی مثل آنها بگوید». (9)

3احمد بن حنبل نیز پس از بیان اینکه ایمان به قدر و روایاتی که در این باره وارد شده واجب است، و هیچ گونه پرسشی در این باره جایز نیست، توصیه می کند که نباید درباره چنین مسائلی با کسی به مناظره پرداخت، و نباید علم جدال را آموخت. (10)

و به همین دلیل است که از نظر اهل الحدیث علم کلام مذموم و نارواست.

تأمل و تحقیق:

1روش تفویض در باب متشابهات قران و سنت و صفات خبری، روش اکثریت صحابه و تابعین بوده، نه اینکه مورد اتفاق همه بوده است؛ چون همانطوری که علامه طباطبائی در المیزان گفته : «روش اهل بیت پیامبر در این باره اثبات و نفی با هم است یعنی تنها به نفی تشبیه اکتفا نکرده، در معنای آیات صفات، تدبر و اعمال نظر کرده اند (11)

2نکوهش مطلق علم کلام و بستن راه خرد و عقل، با آیات قرآن که دعوت به تدبر و تعقل می کند در تنافی است و سازگار نیست. آنجا که می فرماید «ان شر الدواب عند الله الصم البکم الذین لا یعقلون» (12) بدترین جنبندگان کسانی اند که چشم و گوش خود را بر حقایق می بندند و از عقل و خرد خویش بهره نمی گیرند.

و نیز آیه «افلا یتدبرون القرآن ام علی قلوب اقفالها» (13)

و چگونه می توان جدال در دین را به طور مطلق مذموم دانست، در حالی که خداوند به پیامبر گرامی خود دستور می دهد تا در کنار روش حکمت و موعظه نیکو از روش جدال احسن نیز استفاده کند: «ادع الی سبیل ربک بالحکمة و الموعظة الحسنة و جادلهم بالتی هی احسن (14) »

پی نوشتها:

1) النهایة فی غریب الحدیث، ج 2، ص 390

2) ملل و نحل، ج 1، ص 93

3) آن صفات خداوند که قرآن و حدیث از آن گزارش می دهد و هرگز عقل به آن راه ندارد مانند «وجه» ، «ید» و «عین»، صورت و دست و چشم و. . .

4) یعنی معانی این آیات را به خداوند واگذار نمودن، چون توان درک حقیقت آن را نداریم

5) اقتباس از فرق و مذاهب کلامی، ص 29، 30 و 169

6) فرهنگ فرق اسلامی، ص 168 169

7) فرهنگ عقاید و مذاهب اسلامی، ج 3، ص 24، به نقل از طبقات الحنابله، 1/ 393

8) ملل و نحل، ج 1، ص 93

9) همان، ص 38 51

10) اصول السنة، ص 51 52

11) المیزان، ج 14، ص 130

12) انفال/ 22

13) محمد/ 24

14) نحل/ 125



نوشته شده توسط :محسن
پنجشنبه 1 مهر 1389-11:06 ب.ظ
نظرات() 

Russ
پنجشنبه 14 تیر 1397 12:39 ق.ظ
Thiis iѕ а topic that iѕ clise tοo my heart...
Bestt wishes! Where are yoսr contact details though?
Elmer
چهارشنبه 13 تیر 1397 02:37 ب.ظ
It's enormous thɑt уou arе ɡetting ideas frⲟm tһis post as ᴡell аs fгom ouг discussion made at
thіѕ time.
Stone Janah
سه شنبه 29 خرداد 1397 10:37 ب.ظ
Hey therе, Youu һave done an excellent job. I wilⅼ definitelү
digg it and personally sᥙggest to my friends.
I аm sure they ԝill bee benefited fгom thіѕ website.
Stanleigh
جمعه 25 خرداد 1397 10:17 ب.ظ
Definitely ƅelieve thаt wһich you stated.
Υoᥙr favorite justification appeared tօ Ье onn tһe internet the simplest tһing to bbe aware of.

Isay to you, I cerainly ɡet irked while people tһink about
worries that they juѕt Ԁo not кnow about.
Ⲩoս managed to hit tһе nail uppn the top аs weⅼl ɑs defined ⲟut the whole thing without haᴠing sidе еffect ,
people can tɑke a signal. Will lіkely be bаck to get
more. Thanks
choc
پنجشنبه 13 اردیبهشت 1397 07:23 ب.ظ
Definitely consider that that you stated. Your favourite justification seemed to be on the web the simplest factor
to be mindful of. I say to you, I certainly get annoyed at the same time
as folks consider worries that they plainly don't know about.
You controlled to hit the nail upon the top and defined
out the entire thing without having side-effects , people could take a signal.

Will likely be back to get more. Thank you
Online cialis
جمعه 7 اردیبهشت 1397 07:17 ب.ظ

Many thanks. Valuable stuff!
cialis canada on line cialis kaufen bankberweisung buy generic cialis warnings for cialis generico cialis mexico bulk cialis get cheap cialis tadalafil 20mg cialis per paypa trusted tabled cialis softabs
Viagra 20 mg
سه شنبه 4 اردیبهشت 1397 04:45 ق.ظ

Regards, A good amount of information!

buy viagra online discount buy viagra forum viagra for sale get viagra no prescription buy internet viagra how to get prescription viagra where can i buy cheap viagra buy a viagra online buy viagra without prescription viagra how to buy
depforce review
جمعه 31 فروردین 1397 09:13 ب.ظ
Hello! I just wantesd to ask iif yyou ever hwve anyy problems wiith hackers?
My last blog (wordpress) was hackrd and I ended up losing many months oof hard
ork due too no data backup. Do you have aany solutions to stop
hackers?
get roman reviews
جمعه 24 فروردین 1397 02:18 ق.ظ
Τhis is really interestіng, You'rе a very skilled blogger.
I've joined your feed and look forward to seeking mofe ⲟf yoսr magnificent post.

Alѕo, I hаve shared уour website in mʏ social networks!
viagra super active+ 100mg pills
پنجشنبه 23 فروردین 1397 12:44 ب.ظ
Hey! Do уou қnow if they make any plugins to help wіth Search Engine Optimization? Ӏ'm tгying to ɡet my blog to rank fօr some
targeted keywords Ƅut I'm not sеeing very good success. If
you қnow of ɑny pleaѕe share. Thank you!
viagra super active cheap
پنجشنبه 23 فروردین 1397 09:43 ق.ظ
Нave уou eѵer thougһt aboᥙt adding a littlе bіt morе than just your articles?
I mean, what you ѕay iѕ fundamental and all. Nevertheless thіnk of if yօu
aɗded some great photos or videos to give your posts m᧐гe, "pop"!

Your ⅽontent is excellent but with images аnd video clips, thіs
site could certainly Ƅe one of the vvery best іn its
field. Awesome blog!
Buy generic cialis
جمعه 17 فروردین 1397 08:24 ب.ظ

Truly all kinds of great advice.
the best choice cialis woman cialis generic discount cialis 40 mg cialis what if i take click here cialis daily uk india cialis 100mg cost cialis dosage cialis et insomni cialis purchasing cialis 5 mg para diabeticos
mezo
دوشنبه 6 فروردین 1397 06:21 ب.ظ
Hey tһere terrific blog!Dоeѕ running а blog like tһiѕ require ɑ large amounmt of work?
Ӏ'vе very little expertise in c᧐mputer programming һowever I had been hopijng tо start my оwn blog in the near future.
Anyway, sһould you hɑve any recommendations or techniques for new blog owners ρlease share.
I understand thіѕ is off topic but Ӏ jusst hɑd too asҝ.
Appreciatee it!
Cialis online
جمعه 3 فروردین 1397 05:00 ب.ظ

Superb content. Thanks!
we recommend cialis info buy online cialis 5mg cialis online holland cialis side effects sublingual cialis online cialis 20mg how do cialis pills work achat cialis en suisse cialis taglich generic for cialis
Cialis canada
یکشنبه 27 اسفند 1396 11:53 ب.ظ

Kudos, A lot of data.

cialis price thailand we recommend cialis best buy generic cialis 20mg tablets acquistare cialis internet we choice cialis pfizer india tadalafil tablets cialis 5 mg funziona where do you buy cialis buy cheap cialis in uk cialis et insomni
Where is the Achilles heel?
دوشنبه 27 شهریور 1396 09:52 ق.ظ
Oh my goodness! Awesome article dude! Thank you, However I am experiencing problems with your RSS.
I don't know why I am unable to join it. Is there anybody else getting the same RSS
issues? Anyone who knows the answer can you kindly respond?
Thanks!!
Where is the Achilles heel?
سه شنبه 17 مرداد 1396 04:02 ب.ظ
It's very effortless to find out any topic on web as compared to
textbooks, as I found this paragraph at this site.
Adriene
دوشنبه 25 اردیبهشت 1396 10:41 ق.ظ
Hello my loved one! I wish to say that this article is awesome, nice written and include approximately all vital
infos. I'd like to see extra posts like this .
 
لبخندناراحتچشمک
نیشخندبغلسوال
قلبخجالتزبان
ماچتعجبعصبانی
عینکشیطانگریه
خندهقهقههخداحافظ
سبزقهرهورا
دستگلتفکر